Powszechnie uważa się, że za długi spółki z o.o. „nikt nie odpowiada”. Nie jest to do końca prawdą, ponieważ są sytuacje, w których za długi zaciągnięte przez spółkę zoo odpowiadają także inne osoby, na przykład członkowie zarządu tej spółki w przypadku braku terminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości tej spółki.
Niewiele osób wie jednak o tym, że za długi spółki z o.o. w organizacji mogą odpowiadać także osoby działające w imieniu tej spółki oraz wspólnicy, którzy nie wnieśli jeszcze wkładu do spółki (do wysokości tego niewniesionego wkładu). Aby przybliżyć sobie wiedzę z tego zakresu zachęcam do zapoznania się z interesującymi wywodami doktryny z tego zakresu.
Pabis Robert – Tworzenie spółki akcyjnej, cz. II. Teza nr 5 (Pr.Spółek.2002.2.24)
Z art. 13 § 1 k.s.h. jasno wynika, iż dotyczy on odpowiedzialności za sytuację, gdy spółka jest zobowiązana (verba legis: „za zobowiązania spółki”, nie zaś „za zobowiązania zaciągnięte w imieniu spółki”) – czy to ze względu, iż zobowiązanie zaciągnęły osoby uprawnione do działania w jej imieniu, czy to z uwagi na ratyfikację czynności zaciągniętych przez osobę nie umocowaną. […] Poza zakresem analizowanego zapisu pozostaje natomiast kwestia odpowiedzialności tych osób, które nie będąc umocowane bądź przekraczając granice umocowania dokonały czynności prawnych w imieniu spółki w organizacji, zaś spółka czynności tych nie zatwierdziła. W takich wypadku wierzyciele, odmiennie niż miało to miejsce na gruncie kodeksu handlowego, chronieni są jedynie w granicach negatywnego interesu umownego, na podstawie art. 39 lub art. 103 § 3 k.c.
Pabis Robert -Tworzenie spółki akcyjnej, cz. II. Teza nr 6 (Pr.Spółek.2002.2.24)
Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, iż ani zarejestrowanie spółki, ani nawet potwierdzenie przez nią czynności nie powoduje uwolnienia osób działających w mieniu spółki w organizacji od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Do takiego twierdzenia nie daje podstawy jakikolwiek przepis ustawy, a na zasadzie wnioskowania a contrario w jednoznaczny sposób przemawia przeciw niemu art. 323 § 3 k.s.h., który stanowi o wygaśnięciu odpowiedzialności jedynie wobec spółki, a zatem nie względem osób trzecich. Oczywiście osoby trzecie mogą zwolnić osoby działające w imieniu spółki w organizacji od odpowiedzialności na zasadach ogólnych (por. art. 508 k.c.).
Potrzeszcz Radosław – Tworzenie spółki kapitałowej w kodeksie spółek handlowych. Teza nr 6 (PPH.2000.11.10
Wartość „wkładu niewniesionego” [o którym mowa w art. 13 § 2 k.s.h.] może być oceniana wyłącznie jako różnica pomiędzy całym wkładem zadeklarowanym a częścią wniesioną ze skutkiem wobec osób trzecich, tj. ponadto wpisaną do rejestru.
Sochański Michał – Szczególne aspekty organizacji i funkcjonowania spółki z o.o. – spółki komandytowej. Teza nr 2 (Pr.Spółek.2011.5.35)
Nie ma […] żadnych przeciwwskazań do rejestracji spółki komandytowej, w której komplementariuszem jest spółka z o.o. w organizacji. […]Za zobowiązania spółki kapitałowej w organizacji odpowiadają solidarnie spółka i osoby, które działały w jej imieniu (art. 13 § 1 k.s.h.). W związku z tym, jako komplementariusz, za zobowiązania spółki komandytowej, która została zarejestrowana przed rejestracją spółki z o.o., solidarną odpowiedzialność ponoszą spółka z o.o. w organizacji oraz osoby działające w jej imieniu. Taka sytuacja może więc nieść zagrożenie dla majątku osobistego osób działających w imieniu spółki z o.o. w organizacji.
Sołtysiński Stanisław – Prawo właściwe dla spółek prawa handlowego. Teza nr 4 (Rejent.2001.7-8.267)
Prawu miejsca siedziby spółki podlegają w szczególności przesłanki i ważność wszystkich etapów tworzenia spółki (zawiązanie spółki, objęcie udziałów (akcji), powstanie spółki w organizacji i rejestracja spółki handlowej). Statut personalny obejmuje również przesłanki podmiotowe utworzenia spółki (np. skład osób mogących utworzyć dany typ spółki, dopuszczalność zawiązania spółki jednoosobowej, liczbę promotorów, itp.). Prawo miejsca siedziby decyduje także o zakresie odpowiedzialności założycieli, wspólników i innych osób w okresie między zawiązaniem a rejestracją spółki handlowej (por. np. art. 13 k.s.h.). Statut personalny spółki decyduje również o chwili jej powstania i nabycia osobowości prawnej bądź ułomnej osobowości prawnej (por. np. art. 134 § 1, 323 § 1 i 306 k.s.h.). Nie ulega wątpliwości, że statut personalny obejmuje także wymogi dotyczące przedmiotu, minimalnej wielkości wkładów, terminów wniesienia oraz sprawy kontroli wyceny aportów (por. np. art. 14, 308-312 k.s.h.). Czynności prawne związane z wnoszeniem udziałów mogą jednak podlegać jednocześnie statutowi miejsca położenia rzeczy (lex rei sitae), jak również statutowi obligacyjnemu.